Kürt edebiyatında sözlü ve yazılı eserler

Tarihte geçmişten günümüze kadar Kürt edebiyatı, sürgün yıllarında ortaya çıkan eserler ve klasik eserler olarak, edebiyatta önemli 14 eseriyle bilinmektedir. Türkiye’de en çok bilinen eserlerden, Ehmede Xani – Mem ü Zin eseri, Kurmanci diliyle yazılmış bir eserdir. Birbirine kavuşmayan iki genç işlenmektedir. Mehmed Uzun’un Siya Evine adlı Kürtçe kitabı kadar, Türkçe kitapları da severek okunmaktadır. Tasavvuf şiirinin en önemli temsilcisi, Melaye Ciziri’nin Diwan eseri, en iyi şiirler arasında yer alarak, Mevlana ile eşdeğer görülmektedir. Kürt halkının daha kolay anlaşılmasını sağlayacak destanlardan biri, 2500 yıllık bir geçmişe sahip Meme Alan destanıdır. Heciye Cindi’nin Hewari adlı romanı da, 1950 ve 1960’lı yıllardaki Kafkas Kürtlerini konu alan, önemli eserleri arasında yer almaktadır. Shakespeare’i Kürtçe’ye çeviren unutulmaz Kürt şairlerinden biri olan, Ferkie Usiv Hemü Berhem adlı eseri bulunmaktadır. Son dönemlerde ortaya çıkan Kürt şairlerden olan Kawa Nemir, Edgar Allan Poe ve Shakespeare gibi önemli eserleri Kürtçeye çevirmiştir. Renas Jiyan’ın  Janya adlı şiiri, Kürt edebiyatının önemli eserleri arasında yer almaktadır.

Kürt edebiyatında sözlü ve yazılı eserler

Klasik edebiyat, halk diline yakın bir dil kullanılarak ortaya çıkan eserlerdir. Klasik Kürt eserleri incelendiğinde, günümüzde herkesin kolaylıkla anlayabileceği bir dille yazılmıştır.  Sözlü ve yazılı edebiyat olarak günümüze kadar gelen birçok eser bulunmaktadır. Eserler konusunda şairler, şiirler kesin bir kronoloji sırası verememektedir. Edebiyatın tam olarak ne zaman ortaya çıktığı konusunda kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Fakat klasik çağın başlangıcı 15. Yüzyıla denk gelmektedir. 15. Yüzyılda Kürt edebiyatının mükemmel sayılacak şairleri karşımıza çıkmaktadır. Şeyh Ahmet Nişani ve Cizreli Molla adlı şairler isimlerini duyurmuş ünlü eserleri bulunmaktadır. Tasavvuf Divanı’nı genellikle İran şiirlerine yer verilerek işlenmiştir. Diğer eserlere göre Tasavvuf Divanı, biraz daha anlaşılması zor eserleri barındırmaktadır. 1. Dünya savaşına kadar Kürt edebiyatı alanında birçok eser ortaya çıkmıştır. Din ve tasavvuf alanında görülen eserlere bakıldığında, en çok Klasik İran şiirlerinden etkilendikleri görülmektedir. Günümüze doğru yaklaşırken, Osmanlı döneminden itibaren Kürt Edebiyatı değişiklik göstererek Bağdat ve Irak’a doğru kaymaya başlamıştır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

DMCA.com Protection Status