İslamiyet’ten önce ve sonra Kürt alfabesi

İnsanlar çağ ve tarih boyunca, iletişim kurabilmek için, şekil, sembol ve alfabeyi geliştirmişlerdir. Geçmişte yaşayan bütün topluluklar, iletişim için dil arayışına girmişlerdir. Birçok medeniyet ve kültürün birada yaşadığı, sömürüldüğü, iç savaşların ve göçlerin yaşadığı toplumlarda, sürekli bir kültür değişimi yaşanmasına neden olmuştur. Kültür değişimi, iletişim için gerekli olan alfabenin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Kürt alfabesi de bunlardan biridir. Eskiden beri Kürtlerin ataları olan Medler, çivi yazısını kullanmışlardır. Kürtler göçebe olarak dağınık bir coğrafyada yaşadıklarından dolayı, komşu medeniyetlerle iletişim halinde olmuşlardır. Onların yemek, alfabe ve yaşam tarzlarından etkilenerek, yaşamlarını sürdürmüşlerdir. Kürtler çok fazla alfabe kullanmışlardır. Günümüze gelene kadar ortaya çıkan tüm alfabeleri kullanmışlardır.

İslamiyet’ten önce ve sonra Kürt alfabesi

İslamiyet gelmeden önce yazı dili sadece ticari kayıtların tutulmasına, dini metinlerin yazılmasında ve duaların yazılmasında kullanılmaktaydı. Anlaşma metinlerinde de yazı kullanılmaktaydı. Bu konular dışında yazının hiçbir önemi bulunmamaktaydı. Osmanlıca ve Arapça harflerinde bazı değişiklikler yapılarak, Kürt alfabesine bazı harfler eklenmiştir. İslam dinin kabulünden sonra, yazı ve alfabe unsurları giderek önem kazanmaya başlamıştır. Hat yazıları, bilgi verici metinler ve Kuran-ı Kerim ayetleri yazılmaya başlanmıştır. Bunun için alfabe önemli bir hale gelerek, Arapça alfabesi kullanılmaya başlanmıştır. Arap alfabesi kullanılarak, o dönemde bulunan taş, levha, deri, fildişi, papürüs ve kağıtlara yazılar yazılmaya başlanmıştır.

Kürt alfabesi özellikleri

Kürt bilim adamları, Arap alfabesini, Sorani alfabesine uyumlu hale getirerek kullanmışlardır. Kürt topluluğunun genel olarak en çok kullandığı alfabe Latin alfabesi olarak bilinmektedir. SSCB’de ve Orta Asya’da yaşayan Kürtler, daha çok Kiril alfabesini kullanmaktadır. Türkiye ve Suriye’de yaşayan Kürtler, Kurmanci, Bedirhan ve Hawar alfabelerini kullanmaktadırlar. Celaled Ali Bedirhan tarafından hazırlanan, Kürt alfabesi, Latince alfabesinden esinlenerek yazılmış bir alfabedir. Celaled Ali Bedirhan’ın hazırladığı bu alfabe, Kürlerin evrensel alfabeleri olarak bilinmektedir. 31 harften oluşan Kürt alfabesinde, İ harfi yerin şapkalı İ harfi, Ü harfi yerine şapkalı Ü harfi yer değiştirmiştir. Kürt alfabesinde Ö harfine yer verilmemiştir. Türkçede kullanılmayan, X,W ve Q harfleri, Kürtçe alfabeye eklenmiştir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

DMCA.com Protection Status